TUYÊN TRUYỀN BẸNH TAY CHÂN MIỆNG
I. Thông tin chung về bệnh Tay chân miệng
Bệnh Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút đường ruột (Enterovirus 71, Coxsackie A16), thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 3 tuổi. Bệnh xảy ra quanh năm, tăng cao vào các tháng 3 - 5 và tháng 9 - 12.
Các triệu chứng điển hình gồm sốt, đau họng, loét miệng và phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông. Phần lớn ca bệnh nhẹ, nhưng một số có thể diễn biến nặng với biến chứng viêm não - màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp có thể gây tử vong.
Bệnh lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng, phân, nước bọt, dịch phỏng nước hoặc đồ dùng bị nhiễm vi rút.
Thời gian ủ bệnh từ 3 - 7 ngày. Thời kỳ lây truyền từ vài ngày trước khi phát bệnh, mạnh nhất trong tuần đầu và kéo dài vài tuần sau, kể cả khi đã hết triệu chứng.
II. Các biện pháp phòng bệnh chung
Công tác tổ chức, chỉ đạo: Xây dựng và triển khai kế hoạch phòng chống dịch bệnh trong trường học.
Công tác tuyên truyền: Tăng cường tuyên truyền cho phụ huynh, người chăm sóc trẻ và giáo viên về nguy cơ mắc bệnh ở trẻ nhỏ, đường lây truyền, dấu hiệu bệnh và cách phòng tránh; khuyến khích thực hiện “3 sạch” (ăn sạch, ở sạch, bàn tay và đồ chơi sạch) và nhận biết sớm dấu hiệu nặng để đưa trẻ đi khám kịp thời. Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền cho cha mẹ, người chăm sóc trẻ (Tuyên truyền trực tiếp, gián tiếp) qua các hình thức như tuyên truyền trong giờ đón trả trẻ, tổ chức buổi nói chuyện trực tiếp…; truyền thông gián tiếp qua loa truyền thanh, pa-nô, băng rôn, tranh tuyên truyền, bảng tin, zalo, Fanpage/ Facebook, trang website của trường…
Công tác vệ sinh, khử khuẩn: Thường xuyên thực hiện tốt công tác vệ sinh trường học, lớp học, đảm bảo vệ sinh môi trường sạch sẽ, thông thoáng tại các lớp học, thường xuyên khử trùng đồ chơi, dụng cụ học tập và phòng học bằng các chất sát khuẩn thông thường hoặc dung dịch có chứa Clo hoạt tính.
Thực hiện 3 sạch: ăn (uống) sạch; ở sạch; bàn tay sạch và chơi đồ chơi sạch.
+ Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.
+ Thực hiện tốt vệ sinh ăn uống: ăn chín, uống chín; vật dụng ăn uống phải đảm bảo được rửa sạch sẽ trước khi sử dụng (tốt nhất là ngâm tráng nước sôi); đảm bảo sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi; không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa, đồ chơi chưa được khử trùng.
+ Thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh; khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh (sốt, ban chủ yếu dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông, miệng, có thể kèm theo loét ở miệng) cần đưa trẻ đi khám hoặc thông báo ngay cho cơ quan y tế địa phương.
Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, phân và các chất thải của bệnh nhân phải được thu gom và đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh.
Cán bộ y tế trường học phối hợp với giáo viên chủ nhiệm chủ động giám sát, theo dõi tình hình sức khỏe hàng ngày của học sinh; quản lý và thống kê lý do nghỉ ốm của học sinh để nắm bắt kịp thời, đầy đủ số lượng học sinh mắc Tay chân miệng nghỉ học và thông báo ngay cho Trạm Y tế trên địa bàn để phối hợp cách ly, xử lý kịp thời.
III. Các biện pháp chống dịch
Khi có ca bệnh/ổ dịch Tay chân miệng trong trường học, thực hiện các hoạt động sau:
Thông báo ngay cho Trạm Y tế địa phương, muộn nhất trong 24 giờ sau khi nhận được thông tin về trường hợp bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh Tay chân miệng. Trường hợp nơi ở của trẻ không thuộc địa bàn trường đóng tại thì phải chuyển thông tin đến Trạm Y tế địa phương đó để triển khai các hoạt động điều tra, giám sát và xử lý tại nơi ở.
Học sinh mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh tay chân miệng phải đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn, điều trị; không đến lớp ít nhất là 10 ngày kể từ khi khởi bệnh và chỉ đến lớp khi hết loét miệng và các phỏng nước.
Thông báo, tăng cường tuyên truyền cho cha mẹ, người chăm sóc trẻ, giáo viên, cán bộ, nhân viên các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng.
Thực hiện triệt để các biện pháp nêu tại mục II.
Tổng vệ sinh khử khuẩn toàn bộ phòng học, phòng chức năng, nơi làm việc, khu vui chơi công cộng, bếp ăn tập thể…; lau các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, nền nhà bằng xà phòng, các chất tẩy rửa thông thường hoặc dung dịch có chứa Clo hoạt tính.
Điều tra, giám sát, phát hiện sớm ca bệnh/ ổ dịch:
Phối hợp với cơ quan y tế lập danh sách của trẻ tiếp xúc gần với trường hợp mắc bệnh tay chân miệng để hướng dẫn theo dõi sức khỏe. Nếu trẻ tiếp xúc gần có triệu chứng nghi ngờ mắc tay chân miệng, cán bộ y tế trường phải thông báo ngay cho Trạm y tế địa phương để điều tra, hướng dẫn cách ly và vệ sinh khử khuẩn.
Giáo viên/người chăm sóc trẻ tăng cường chủ động kiểm tra tình hình sức khỏe của trẻ ngay khi đón trẻ mỗi ngày. Các trường hợp có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh khi đang ở trường thì cần được đưa ngay xuống phòng y tế của nhà trường để cách ly, theo dõi và thông báo cho gia đình; hướng dẫn phụ huynh đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và điều trị. Duy trì thông tin liên lạc với gia đình trẻ để nắm bắt thông tin kịp thời.
Ổ dịch được gọi là chấm dứt khi không ghi nhận trường hợp mắc mới trong vòng 14 ngày.